İnsanlar neden hiçbir şeye vakit ayıramıyor ?

Hiçbir şeye zamanım yok. Bu cümleyi her zaman duymuşuzdur. Sabah erkenden güne başlanıyor, gün boyunca sürekli bir şeylerle ilgileniliyor. Akşam olduğunda günün nasıl geçtiği bile tam olarak hatırlanmıyor. Geriye dönüp bakıldığında ise insan kendisi için yaptığı belirgin bir şey bulamıyor. Kitap okumaya zaman kalmamış, yürüyüş yapmaya fırsat olmamış, sevdikleriyle uzun uzun konuşamamış. Gün bitiyor ama insan tatmin olmuş hissetmiyor.
Aslında her gün yine 24 saatten oluşuyor. Bu süre geçmiş yıllara göre azalmış değil. Ancak bu 24 saatin nasıl kullanıldığı büyük ölçüde değişmiş durumda. Gün, küçük parçalar halinde dağılmış gibi yaşanıyor. Bir iş bitmeden diğeri başlıyor. İnsan bir konuya tam olarak odaklanamadan başka bir şeye yönelmek zorunda kalıyor. Bu da zamanın fark edilmeden tükenmesine neden oluyor.
Sorun çoğu zaman zamanın gerçekten az olması değil, zamanın nasıl harcandığının farkında olunmamasıdır. Gün içinde yapılan pek çok şey otomatik şekilde gerçekleşiyor. Telefon kontrol ediliyor, mesajlara cevap veriliyor. Küçük işler arka arkaya sıralanıyor. Bunların her biri tek başına kısa sürse de bir araya geldiğinde günün büyük bölümünü kaplıyor. İnsan bu sürecin nasıl geçtiğini anlamadan akşamı buluyor.

Dijital dünya ve zamanın sessizce yok olması

Dijital dünya bugün insanların zamanını fark ettirmeden tüketen en önemli etkenlerden biridir. Telefon her an yanımızdadır ve dikkatimizi sürekli meşgul eder. Gün içinde kaç kez sadece kısa süre bakmak için telefonu elimize aldığımızı çoğu zaman fark etmeyiz. Bu kısa bakışlar zamanla uzar ve dakikalar saatlere dönüşür. Günün sonunda ise hiçbir şeye vakit ayıramadığımızı hissederiz.
Sosyal medya bu durumun en güçlü nedenlerinden biridir. İnsan başkalarının hayatını izlerken kendi hayatına ayıracağı zamanı kaybeder. Bir paylaşım, ardından başka bir paylaşım derken zihinsel yorgunluk oluşur. Ancak bu yorgunluk çoğu zaman fark edilmez. Çünkü yapılan şey eğlence gibi algılanır. Bu yüzden zaman kaybı tehlikeli hale gelir.
Bildirimler de dikkatin sürekli bölünmesine neden olur. Her gelen mesaj, her uyarı insanın odağını dağıtır. Yapılan iş yarım kalır ve yeniden başlamak zorlaşır. Gün içinde bu bölünmeler tekrarlandıkça zaman parçalanır. Gün uzun görünse bile somut olarak tamamlanan iş azalır. Bu da insanda sürekli yetişememe hissi oluşturur.
Ayrıca günümüzde sürekli ulaşılabilir olmak zorunluluk gibi görülür. Mesajlara hemen cevap vermek, maillere anında dönmek beklenti haline gelmiştir. Bu durum insanın kendi zamanını kontrol etmesini zorlaştırır. Kişi kendine ait zamanı ayıramaz. Çünkü zihni sürekli başkalarının talepleriyle meşguldür. Zihin dinlenemez. Bu da zamanın daha hızlı tükenmesine yol açar.

İş hayatı ve psikolojik tükenmişlik

İş hayatı artık sadece ofiste yaşanmıyor. Eve taşınıyor ve gün bitse bile zihinde devam ediyor. Fiziksel olarak iş sona erse de düşünceler durmuyor. Yapılacak işler, sorumluluklar ve planlar sürekli akılda kalıyor. Bu durum insanın kendine ayıracağı zamanı azaltıyor. Gerçek anlamda dinlenmesini engelliyor.
Laptop kapansa bile zihinsel süreç devam ediyor. Yarın yapılacak işler, toplantılar ve görevler sürekli düşünülüyor. Bu nedenle boş zaman var gibi görünse de kişi kendini gerçekten boş hissetmiyor. Zihin meşgul olduğu için dinlenme gerçekleşmiyor.
Sürekli çalışan beden ve zihin bir süre sonra yoruluyor. İnsan yeni bir şey yapmak istemiyor. Zamanı olsa bile enerjisi kalmıyor. Bu durum "hiçbir şeye vaktim yok" düşüncesini güçlendiriyor. Aslında sorun zamanın olmaması değil, yorgunluk nedeniyle zamanın kullanılamamasıdır.
Gün içinde çok sayıda küçük karar vermek de zihinsel yorgunluğu artırır. Ne yiyeceğine, ne giyeceğine, hangi mesaja cevap vereceğine karar vermek bile beyni zorlar. Beyin yoruldukça zamanı yönetmek zorlaşır. İnsan basit işlere bile vakit ayıramaz hale gelir. Günün sonunda hiçbir şey yapamamış gibi hisseder.

Yanlış öncelikler ve kendine zaman ayıramamak

İnsanların zaman bulamamasının en önemli nedenlerinden biri önceliklerin karışmasıdır. Gün içinde her şey acil gibi görünür. Yapılması gereken işler artar ve önemli olan konular sürekli ertelenir. Kişi kendini listenin en sonuna koyar. Böylece gün başkaları ve zorunluluklar için geçer. Kendine ait zaman kalmaz.
Gün boyu küçük ama acil görünen işler zamanı doldurur. Telefonlara cevap vermek, mesaj yazmak, kısa görevleri tamamlamak derken saatler geçer. Ancak insanın ruhuna iyi gelen şeyler hep sonraya bırakılır. Kitap okumak, dinlenmek ya da sevdikleriyle zaman geçirmek sürekli ertelenir. Bu durum hayatın sadece yapılması gerekenlerden oluşmasına yol açar.
Kendine zaman ayıran kişi çoğu zaman suçluluk hisseder. Sanki başkalarını ihmal ediyormuş gibi düşünür. Bu duygu insanın kendini geri plana atmasına neden olur. Kendi ihtiyaçlarını önemsememek zamanla alışkanlık haline gelir. Kişi kendine ait zamanı hak etmediğini düşünmeye başlar.
Zaman yaratmak büyük planlarla değil, küçük ve bilinçli adımlarla mümkündür. Günde sadece 15 dakika bile insanın hayatında fark yaratabilir. Önemli olan bu zamanı gerçekten kendine ayırmak ve bu zamanı korumaktır. Küçük ama düzenli şekilde ayrılan zaman, kişinin hem zihinsel hem de duygusal olarak daha dengeli hissetmesini sağlar.